Tylko 80 egzemplarzy! W sobotę premiera nowej książki o historii parafii w Racławicach Śląskich

Blisko 700 lat historii, ponad 300 stron, liczne fotografie i opowieści o wydarzeniach, które przez wieki kształtowały Racławice Śląskie. W sobotę, 15 sierpnia, podczas odpustu parafialnego odbędzie się premiera mojej najnowszej książki "Historia parafii Racławice Śląskie". Do czytelników trafi zaledwie 80 egzemplarzy. Publikacji nie będzie można zamówić przez internet.

To nieprzypadkowy dzień i nieprzypadkowa książka. Jej premiera stanie się jednym z wydarzeń towarzyszących obchodom 80. rocznicy przybycia do Racławic Śląskich łaskami słynącego obrazu Matki Bożej Buszczeckiej.

Dokładnie 80 lat temu, 15 sierpnia 1946 roku, w Racławicach odbył się pierwszy uroczysty odpust z udziałem wiernych przybyłych z Buszcza. Wraz ze swoim proboszczem przywieźli oni z dawnych Kresów nie tylko niezwykle cenny wizerunek Matki Bożej, ale również wiarę, tradycje, wspomnienia oraz historię utraconej rodzinnej ziemi.

Nowa książka łączy te dwie wielkie opowieści: wielowiekowe dzieje racławickiej parafii oraz dramatyczną historię mieszkańców Buszcza i ocalonego przez nich obrazu.

Historia, która rozpoczęła się niemal 700 lat temu

Pierwsza znana pisemna wzmianka o kościele parafialnym w Racławicach Śląskich pochodzi z 1371 roku. Nie oznacza to jednak, że właśnie wtedy powstała miejscowa parafia. Świątynia i zorganizowana wspólnota wiernych mogły istnieć tutaj znacznie wcześniej.

Kiedy w Racławicach zbudowano pierwszy kościół? Jak wyglądała średniowieczna osada? Gdzie znajdowała się najstarsza świątynia? Kim byli pierwsi proboszczowie i parafianie? Co możemy wyczytać z dawnych dokumentów, map oraz opisów wizytacyjnych?

Nowa książka nie ogranicza się do prostego zestawienia dat. Próbuje odtworzyć świat pierwszych mieszkańców Racławic oraz pokazać, jak przez kolejne stulecia zmieniały się miejscowość, parafia i codzienne życie jej mieszkańców.

Czytelnik wyruszy w podróż od średniowiecza aż do czasów współczesnych.

Zaginione dokumenty i niemal sto lat konfliktu

Jednym z najciekawszych okresów w historii miejscowości były czasy reformacji. Przez blisko sto lat kościół w Racławicach znajdował się w rękach protestantów. Była to epoka sporów religijnych, zmian właścicieli oraz walki o świątynię i należący do niej majątek.

Właśnie wtedy mogły bezpowrotnie zaginąć najstarsze dokumenty parafialne. Być może znajdowały się wśród nich informacje o początkach kościoła, jego fundatorach i pierwszych duchownych. Niewykluczone, że przepadły także plany albo opisy pierwszej racławickiej świątyni.

Książka przedstawia ten skomplikowany okres znacznie dokładniej niż dotychczasowe publikacje. Pokazuje, jak wielkie europejskie przemiany religijne i polityczne docierały również do niewielkiej śląskiej miejscowości i wpływały na życie jej mieszkańców.

Dzień, w którym runął kościół

W dziejach parafii nie brakowało wydarzeń dramatycznych. Jednym z nich była katastrofa budowlana dawnej świątyni.

W książce opisano tragiczny wypadek, okoliczności zawalenia się kościoła oraz konsekwencje, z jakimi musieli zmierzyć się mieszkańcy. Utrata świątyni oznaczała nie tylko zniszczenie budynku. Parafia straciła miejsce, które przez pokolenia stanowiło centrum życia religijnego i społecznego.

Nieszczęście przypadło na wyjątkowo trudny czas. Śląsk stał się areną kolejnych wojen, przemarszów wojsk, zmian granic i administracji. W okresie wojen śląskich mieszkańcy Racławic przez blisko 30 lat modlili się w kościele tymczasowym, oczekując na budowę nowej świątyni.

Publikacja pokazuje, jak wielkiego wysiłku wymagało od niewielkiej społeczności zachowanie parafii i wzniesienie kościoła, który służy mieszkańcom do dziś.

Obecny kościół także skrywa niezwykłą historię

Dzisiejszy kościół parafialny pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny wzniesiono pod koniec XVIII wieku. Jego powstanie nie było jednak prostym przedsięwzięciem.

Za każdym fragmentem świątyni kryją się konkretni ludzie, decyzje i wydarzenia. Książka przybliża historię budowy kościoła, jego wyposażenia, kolejnych remontów oraz zmian, jakim podlegało jego wnętrze.

Opisuje ołtarze, obrazy, figury, dzwony i inne zabytki. Przypomina duchownych związanych z Racławicami i ludzi, którzy swoją pracą, ofiarnością oraz zaangażowaniem troszczyli się o parafię.

Nie zabrakło również opowieści o życiu religijnym mieszkańców: nabożeństwach, odpustach, pielgrzymkach, bractwach, zwyczajach i wydarzeniach, które gromadziły całe pokolenia racławiczan.

Czasy niemieckie i polskie - jedna historia miejscowości

Racławice Śląskie przez większość swoich dziejów znajdowały się w granicach państw niemieckich. Po zakończeniu II wojny światowej miejscowość znalazła się w Polsce, a skład jej mieszkańców uległ ogromnej zmianie.

Nowa książka opowiada zarówno o niemieckim, jak i polskim okresie historii parafii. Nie rozdziela tych dziejów sztuczną granicą. Pokazuje je jako kolejne rozdziały jednej historii miejsca, świątyni i ludzi, którzy przez stulecia nazywali Racławice swoim domem.

Na kartach publikacji spotykają się dawni mieszkańcy Racławic oraz rodziny, które po 1945 roku przybyły tutaj z Kresów. Jedni pozostawiali po sobie kościół, cmentarz, domy i ślady wielowiekowej obecności. Drudzy przywozili własne doświadczenia, pamięć utraconych miejscowości oraz uratowane z wojennej zagłady przedmioty kultu.

Najważniejszym z nich stał się obraz Matki Bożej Buszczeckiej.

Jak uratowano obraz Matki Bożej Buszczeckiej?

Jedna z najważniejszych części książki została poświęcona historii Buszcza - dawnej polskiej miejscowości położonej na terenie dzisiejszej Ukrainy - oraz znajdującego się tam sanktuarium maryjnego.

Przed łaskami słynącym obrazem Matki Bożej modliły się przez stulecia tysiące wiernych. Według miejscowej tradycji przed wizerunkiem modlił się także król Jan III Sobieski, a żołnierze z jego armii pozostawili swoje podpisy na murach buszczeckiego kościoła.

Przed II wojną światową Buszcze należało do najbardziej znanych sanktuariów maryjnych archidiecezji lwowskiej. Na odpust przypadający 15 sierpnia przybywało tam od trzech do pięciu tysięcy pielgrzymów.

Wojna niemal zakończyła tę historię.

Książka szczegółowo przedstawia dramatyczne wydarzenia, podczas których uratowano obraz znajdujący się w kościele w Buszczu. Opisuje losy świątyni, mieszkańców miejscowości oraz duchownych podejmujących ogromne ryzyko, aby ocalić bezcenny wizerunek.

To opowieść o odwadze, wierze i determinacji ludzi, którzy w czasie zagrożenia ratowali nie tylko zabytkowy obraz. Ratowali symbol swojej wspólnoty, rodzinnej ziemi i wielowiekowej tradycji.

Z Buszcza do Racławic Śląskich

Po zakończeniu wojny polscy mieszkańcy Buszcza zostali zmuszeni do opuszczenia rodzinnych domów. Wielu z nich trafiło do Racławic Śląskich. Przywieźli ze sobą dwa obrazy, wyposażenie liturgiczne, nieliczne uratowane pamiątki oraz pamięć o miejscu, którego już nigdy nie mieli zobaczyć takim, jakim je zapamiętali.

Wraz z nimi przybył ksiądz Filip Zając - ostatni polski proboszcz parafii w Buszczu, który został pierwszym polskim proboszczem w powojennych Racławicach Śląskich.

W 1946 roku wizerunek Matki Bożej Buszczeckiej znalazł nowy dom w racławickim kościele. Od tego czasu historia dawnego kresowego sanktuarium została nierozerwalnie połączona z historią tutejszej parafii.

Pierwszy uroczysty odpust odbył się 15 sierpnia 1946 roku. Po dokładnie 80 latach, podczas odpustu 15 sierpnia 2026 roku, swoją premierę będzie miała książka, która szczegółowo opisuje tę niezwykłą drogę.

Trudno wyobrazić sobie bardziej symboliczny moment jej wydania.

Pamięć o polskich mieszkańcach Buszcza

Końcowa część publikacji zawiera obszerny dodatek poświęcony jednej z najbardziej bolesnych kart historii Buszcza.

Opisuje zbrodnie dokonane na polskiej ludności przez ukraińskich nacjonalistów, losy zamordowanych mieszkańców oraz dramat rodzin, które żyły w ciągłym zagrożeniu. Nie jest to łatwa lektura, ale bez niej historia ludzi przybyłych po wojnie do Racławic pozostałaby niepełna.

Dodatek powstał po to, aby zachować pamięć o ofiarach, wymienić ich nazwiska i ocalić od zapomnienia wydarzenia, o których przez dziesięciolecia często mówiono jedynie w rodzinnych domach.

To nie tylko zapis zbrodni. To przede wszystkim świadectwo życia społeczności, której odebrano rodzinne strony, poczucie bezpieczeństwa i wielu najbliższych.

Ponad 300 stron i liczne fotografie

Historia parafii Racławice Śląskie to jedna z najbardziej rozbudowanych publikacji poświęconych naszej miejscowości.

Czytelnicy otrzymają:

• ponad 300 stron historii,
• dzieje parafii od średniowiecza do współczesności,
• opis kolejnych kościołów i najważniejszych wydarzeń,
• historię duchownych i parafian,
• szczegółową opowieść o Buszczu,
• opis uratowania obrazu Matki Bożej Buszczeckiej,
• dodatek poświęcony ofiarom zbrodni ukraińskich nacjonalistów,
• liczne fotografie i materiały historyczne,
• twardą, elegancką oprawę.

Książka została przygotowana tak, aby mogła służyć nie tylko obecnym mieszkańcom. Może stać się trwałą rodzinną pamiątką przekazywaną dzieciom i wnukom - szczególnie tym, którzy mieszkają dziś daleko od Racławic, ale nadal czują więź z miejscowością i historią swoich przodków.

Powstało tylko 80 egzemplarzy

Nakład książki jest wyjątkowo niewielki. Do sprzedaży trafi zaledwie 80 egzemplarzy. To najmniejszy nakład spośród wszystkich moich dotychczasowych publikacji.

Książka nie trafi do zwykłej sprzedaży internetowej. Nie będzie można zamówić jej później przez formularz ani kupić w księgarni. Będzie dostępna wyłącznie podczas odpustu parafialnego - aż do wyczerpania nakładu.

Przy tak niewielkiej liczbie egzemplarzy publikacja może szybko stać się trudno dostępną, kolekcjonerską pamiątką.

Cena jednego egzemplarza wynosi 100 zł.

Biorąc pod uwagę ponad 300 stron, twardą oprawę, bogaty materiał fotograficzny oraz bardzo niewielki nakład, jest to cena przygotowana przede wszystkim z myślą o mieszkańcach, parafianach i osobach związanych z Racławicami Śląskimi.

Gdzie i kiedy będzie można kupić książkę?

Premiera odbędzie się: w sobotę, 15 sierpnia 2026 roku, podczas odpustu parafialnego w Racławicach Śląskich.

Książkę będzie można kupić:

• po pierwszej Mszy Świętej,
• przed i po drugiej Mszy Świętej,
• w kaplicy znajdującej się naprzeciwko wejścia do kościoła parafialnego.

Sprzedaż będzie prowadzona wyłącznie do wyczerpania dostępnych egzemplarzy.

Ta książka należy do nas wszystkich

Historia parafii nie jest wyłącznie historią murów, ołtarzy i kolejnych proboszczów. To przede wszystkim historia ludzi.

To dzieje mieszkańców, którzy budowali kościoły, tracili je w pożarach i katastrofach, przetrwali wojny, zmiany granic oraz prześladowania. To historia tych, którzy odchodzili, i tych, którzy po 1945 roku przybywali do Racławic, rozpoczynając tutaj nowe życie.

To również opowieść o obrazie, który przetrwał wojenną pożogę, ocalał z opuszczonego sanktuarium i od 80 lat znajduje się w racławickim kościele.

Właśnie dlatego Historia parafii Racławice Śląskie jest czymś więcej niż kolejną książką regionalną. To zapis naszej wspólnej pamięci - ocalony po to, aby nie zaginął wraz z odchodzeniem następnych pokoleń.

Zapraszam w sobotę, 15 sierpnia, do kaplicy naprzeciwko wejścia do kościoła. Dostępnych będzie tylko 80 egzemplarzy.