Dolina Rzeki Osobłogi

Autor tekstu: Stanisław Stadnicki

Dolina Osobłogi to szeroka na około 1 kilometr dolina znajdująca się na południowych terenach Racławic Śląskich przez ludność niemiecką nazywana doliną Weisental (lub: Weisenground), której sercem jest kręta i kapryśna zwłaszcza wiosną rzeka Osobłoga (czeska nazwa: Osoblaha, niemiecka Hotzenplotz). Rzeka ma swój początek w Republice Czeskiej, w Górach Opawskich (czeska nazwa: Zlatohorska Vrchovina). Osobłoga powstaje z połączenia dwóch górskich potoków, których źródła znajdują się na zboczu góry: Kutny Vrch (866 m n.p.m.) znajdującej się na wschód od szosy łączącej miejscowości Zlate Hory i Hermanovice. Pierwszy z tych potoków nosi nazwę Petrovicky Potok. Drugi potok nie ma nazwy. Oba łączą się w miejscowości Petrovice i to właśnie tam zaczyna się Osobłoga. Na terenie Czech niemal na całej długości wzdłuż Osobłogi znajduje się szosa. Od kościoła w miejscowości Petrovice jedziemy cały czas lekko w dół i z prawej strony podziwiamy rzekę. W Czechach przepływa ona przez miejscowości: Petrovice, Janov, Jindřichov, Arnultovice, Pitarne, Sadek, Divči Hrad, Dolni Povelice, Dubsky Mlyn, Lesni Mlyn, Bohušov, Osoblaha i Studnica, która znajduje się najbliżej granicy i najbliżej Racławic Śląskich.

Malowniczo położona Dolina rzeki Osobłogi to najpiękniejszy zakątek Racławic Śląskich

Racławice Śląskie są pierwszą miejscowością w Polsce, do której od południowego zachodu wpływa rzeka (30 kilometrów od źródła). Na granicy Polsko-Czeskiej znajduje się tak zwana "czeska tama". Tam właśnie Osobłoga wpływa do Polski łącząc się około 0,5km wcześniej z rzeką Prudnik. Na terenie Racławic przepływa obok młyna, pod Złodziejskim Mostem, Wiszącym Mostem, Wielkim Mostem Kolejowym. Dalej rzeka płynie przez wodospad w okolicy miejscowości Klisino do Dzierżysławic, Głogówka i Krapkowic gdzie później wpada do Odry.

Rzeka jest bardzo kapryśna i wylewa nader często zwłaszcza w okolicy Racławic, gdzie znajduje się centrum doliny i gdzie w pobliżu rzeki usytuowane są nisko położone rozległe łąki. Wczesna wiosną, gdy zaczyna topnieć śniegi z okolicznych gór poziom wody w rzece gwałtownie się podnosi. Największe powodzie odnotowano w 1903 roku, 1997 roku oraz jesienią 2007 roku.

Sercem doliny jest rzeka Osobłoga

Racławice Śląskie przed zalaniem niżej położonych ulic ochrania wał przeciwpowodziowy wybudowany jeszcze pod koniec XIX wieku. Wał rozpoczyna się między ulicami M. Konopnickiej i Kolonialną, gdzie rzeka przepływa najbliżej miejscowości i ciągnie się w średniej odległości około 100 metrów od koryta rzeki. Wał kończy się w pobliżu skarpy kolejowej na linii Racławice Śląskie-Głubczyce.

Rzeka Osobłoga wylewa bardziej na stronę północą, gdyż ta jest niżej położona. Zalewa przeważne okoliczne pola, ale mało kiedy przelewa się przez wał. Wał przed zalaniem chroni zwłaszcza zachodnią część ul. Ogrodowej oraz ulicę Kolonialną. Najgorzej jest na najniżej położonej ulicy M. Konopnickiej, gdzie prawie zawsze podczas większych ulew woda wdziera się na szosę i do piwnic pobliskich domów. Podobne problemy mają mieszkańcy ul. Głubczyckiej. Rzeka w tym miejscu na odległość kilkudziesięciu metrów zbliża się do Racławic i jeśli poziom wody jest wysoki to rzeka przez pola wdziera się do bardzo nisko położonej części miejscowości i zalewa spory fragment wspomnianej ulicy. Odcinek drogi wojewódzkiej Racławice Śląskie-Klisino jest wtedy zamykany.

Dolina Osobłogi to najładniejszy zakątek Racławic i częste miejsce spacerów mieszkańców. Nad rzeką Osobłogą znajduje się kilka mostów. Dzięki sieci dróg polnych można przejść się w około rzeki podziwiając panoramę okolicy. Z południowego brzegu doskonale widać zachodnią część miejscowości z niżej położonymi ulicami M. Konopnickiej, Kolonialną i Ogrodową. Dalej wysoko położona ul. Prudnicka. Widok na wschodnią część Racławic przesłania wysoka na 18 metrów skarpa kolejowa. Z północnego brzegu widać "pomorzowickie wzgórza".

Najlepszy widok na dolinę rysuje się z wielkiego Mostu Kolejowego. Doskonale widać wschodnią część Racławic z wysoko położonym kościołem WNMP. Patrząc na zachód widzimy całą panoramę doliny Osobłogi. W dole pięknie położony wodospad. Dalej złodziejski most i młyn. Z lewej strony "pomorzowickie wzgórza". Na zachodzie Sudety. Z prawej strony zachodnia część Racławic.

Wodospad na rzece Osobłodze

W miejscu, gdzie Osobłoga przepływa pod Wiszącym mostem położony jest Wodospad na Osobłodze. Miejsce piękne i idealne do odpoczynku. Niżej naturalna plaża gdzie latem wypoczywa liczne grono mieszkańców. Południowy brzeg rzeki w tym miejscu tworzy szeroką na około 2,5 metra plażę piaszczystą ciągnącą się od wodospadu do Wiszącego Mostu. Poniżej wodospadu na długości około 20 metrów rzeka dzieli się na dwie części. W środku spory suchy fragment składający się z małych kamyków i piasku raczej pozbawiony jakiejkolwiek roślinności.

Rzeka od dołu wodospadu do Wiszącego Mostu ma głębokość najwyżej 50 centymetrów. Wyżej licząc od wierzchołka wodospadu do Złodziejskiego Mostu rzeka staje się coraz głębsza, momentami nawet do 2 metrów. W tym miejscy swój początek ma maleńka "młynówka". Jeszcze przed wodospadem wypływa z północnej strony rzeki, przepływa pod Wiszącym Mostem, by kilkaset metrów dalej wpaść ponownie do Osobłogi.

Najlepiej na spacer Doliną Osobłogi wybrać się tuż przed zachodem słońca. Wyruszamy z skrzyżowania ulic Ogrodowej i Kolonialnej. Udajemy się droga polną na Złodziejski Most. Widać z niego doskonale Wiszący Most Kolejowy oraz panoramę zachodniej części Racławic. Patrząc na południe widzimy młyn. Za mostem skrzyżowanie dróg polnych. Idąc w prawo trafimy do młyna, gdzie później przez stary drewniany most trafimy na "czeską tamę". Idąc w lewo trafimy pod wodospad i Wiszący Most Kolejowy.

Autor tekstu: Stanisław Stadnicki
kontakt: 
Tekst czytano 3081 razy.

Zobacz także opis innych zabytków:

- Wielki Most Kolejowy nad Osobłogą
- Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, Sanktuarium Matki Boskiej Buszczeckiej
- Słup Szwedzki / Kolumna Szwedzka
- Dawny Wielki Węzeł Kolejowy
- Kaplica Cyrusów
- Tereny pogranicza polsko-czeskiego
- Dawne Młyny
- W tym miejscu był kiedyś wielki most kamienny
- Mosty nieznane i zapomniane
- Przydrożne Krzyże i Kapliczki
- Obrotnica Parowozów
- Zapomniany wodociąg z Racławic
- Czeska Tama

- Strona główna zabytków Racławic Śląskich